Mang con đến với thế giới sách

Sách được ví như những bậc thang để đưa con người lên đến tầm cao, ở đó con người có cái nhìn bao quát và tiếp cận được mọi sự vật hiện tượng trong thế giới mà mình sinh trưởng. Trẻ nhỏ, vì thế để có thể khôn lớn mỗi ngày, đọc sách là việc làm thiết yếu. Thế nhưng, không ai có thể tự – nhiên – mà – thích sách, thích đọc sách. Hứng thú đọc và đọc một cách có ích luôn là kết quả của một quá trình mà trẻ được hướng dẫn và rèn luyện. Từ đó, bố mẹ cần hiểu rằng vai trò của mình vô cùng quan trọng trong việc cho con tiếp cận với sách, và việc trẻ tiếp cận với sách là một trong những việc làm cần thiết để chuẩn bị cho trẻ vào lớp Một, mở đường cho sự thành công của trẻ khi gia nhập vào đời sống cộng đồng, từ đó hình thành và gia tăng sự tự tin cho trẻ.

Với vị thế là người thầy đầu tiên của con, bố mẹ sẽ phải thiết lập 1 tiến trình giúp con mở cửa và bước vào thế giới sách – kho tàng tri thức. Để đạt được kết quả lý tưởng: con muốn đọc sách, yêu quý sách như một người bạn và tìm hiểu sách một mình, tự mình khám phá những điều mới mẻ, đòi hỏi bố mẹ phải thực hành những hoạt động cụ thể, chẳng hạn như một số gợi ý sau đây:

1. Làm quen với sách

Không có thời điểm nào được xem là quá sớm trong việc cho trẻ làm quen với sách. Vấn đề cốt lõi là bố mẹ sẽ để con tiếp xúc với sách như thế nào? Có phù hợp với đặc trưng hoạt động chủ đạo của trẻ hay không? Ngay từ khi trẻ ở giai đoạn 1-3 tuổi, vốn chưa thể biết đọc biết viết, bố mẹ vẫn có thể mang con đến với thế giới sách bằng việc để trẻ xem sách như một món đồ chơi. Trẻ sẽ rất cần những quyển sách in hình con thú, cây cối, đồ vật với những màu sắc sinh động. Hoạt động chủ đạo của trẻ trong độ tuổi này là hoạt động với đồ vật nên điều hấp dẫn mà sách mang đến cho trẻ sẽ là: được tự mình lật từng trang sách, tiếp xúc liên tục với những hình ảnh được biến đổi qua từng trang. Chính niềm vui mang tính trực quan hành động này sẽ hình thành hứng thú và cảm xúc tích cực của trẻ đối với sách. Khởi đầu như thế là đầy đủ!

Làm quen với sách

Nếu hứng thú này được củng cố liên tục và bố mẹ gia tăng các nhiệm vụ đặt ra cho trẻ trong việc khám phá 1 quyển sách: lấy đúng quyển sách theo mô tả, xác định đúng các hình ảnh in trong sách theo yêu cầu của bố mẹ, xếp nhóm các con vật theo 1 tiêu chí nhất định (loài sống dưới nước, loài biết bay,…), giải quyết các trò chơi tư duy, đọc truyện và trả lời câu đố,… Kết quả chúng ta đạt được sau đó sẽ là việc đọc 1 cách có chủ đích và hứng thú thực sự ổn định mà trẻ dành cho sách. Vì bởi, trẻ hiểu rằng sách là một nơi chứa đựng muôn vàn điều mới mẻ!

2. Cho trẻ cơ hội được lựa chọn

Bằng cách đưa trẻ đến nhà sách tham quan và để trẻ chọn những quyển sách mà mình yêu thích. Bố mẹ chỉ cần lưu ý cho trẻ những khu vực sách phù hợp với độ tuổi của trẻ và sau đó hãy để con tự do. Việc cần làm chỉ là: trước khi đến nhà sách hãy thỏa thuận với trẻ về số lượng sách được mua, còn khu vực lựa chọn chỉ nên hỏi trẻ “vì sao con muốn mua quyển sách này?” để nhận diện hứng thú của trẻ. Nếu cần thiết, bố mẹ có thể đọc sơ lược để trẻ hiểu câu chuyện hoặc nội dung trong quyển sách để củng cố cho việc trẻ có quyết định chọn mua sách đó hay không.

Cho trẻ cơ hội được lựa chọn

3. Thiết lập môi trường

Khó có thể hình thành thói quen đọc sách cho trẻ nếu “sách” là một đối tượng xa lạ, hiếm khi xuất hiện trong không gian sống của trẻ. Ngược lại, nếu để trẻ nhận thấy: giá sách là một khu vực nhận được sự quan tâm của cả gia đình, các món quà trẻ nhận được thỉnh thoảng là sách, hoạt động mà trẻ bắt gặp thường xuyên ở bố mẹ là việc đọc sách,… tất cả những điều đó luôn là điều kiện thuận lợi để từng bước hình thành hành vi đọc cho trẻ. Yêu cầu trẻ cùng tham gia vào việc bố trí kệ sách, dọn dẹp, phân loại sách cũng là một trong những cơ hội tuyệt vời để hướng dẫn trẻ cách nhận biết những thông tin cơ bản về một quyển sách để từ đó đưa ra quyết định có nên đọc ngay lập tức hoặc sẽ đọc nó vào lúc nào? Đọc để phục vụ cho việc gì và bố trí quyển sách đó ở đâu cho phù hợp với danh mục sách.

4. Cùng con khai thác một quyển sách

Cách đơn giản nhất nhưng hiệu quả được xem là trực tiếp nhất chính là việc cùng đọc và đặt câu hỏi cho trẻ về một quyển sách. Trước hết là việc hướng dẫn trẻ cách kiên nhẫn xem từng trang, từ trên xuống dưới, từ trái qua phải để trẻ quen với việc đọc một quyển sách thực thụ. Trong khi đọc, ở những đoạn đối thoại, bố mẹ cố gắng biểu cảm như những nhân vật để trẻ cảm thấy vui thú, có thể yêu cầu trẻ nhắc lại câu nói của nhân vật và chỉ vào những dòng chữ đó trong sách. Song song đó đừng quên đặt câu hỏi cho trẻ. Chính việc đặt câu hỏi là cơ hội để trẻ có thể hỏi lại bố mẹ những gì mà trẻ chưa hiểu về nội dung mà sách viết. Chẳng hạn, ở truyện “Rùa và Thỏ”: “Đây là một câu chuyện rất hấp dẫn về hai con vật, một con chạy rất nhanh và một con chạy rất chậm. Con có thể đoán đó là hai con vật gì không?”, “Rùa và Thỏ sẽ tham gia một cuộc chạy đua, con đoán xem con nào sẽ chiến thắng?”, “Bây giờ, chúng ta sẽ cùng đọc xem con đoán có đúng không nhé!”,… Sau khi đọc xong, nhắc lại phán đoán của trẻ và có thể nói thêm ý nghĩa của câu chuyện.

Cùng con khai thác một quyển sách

Để tránh nhàm chán, ngoài việc bố mẹ đọc và đặt câu hỏi cho trẻ thì có thể cho trẻ nhìn tranh, mô tả lại câu chuyện mà trẻ đã được nghe dựa vào hình ảnh trong sách. Việc này giúp trẻ phát huy khả năng quan sát, liên kết thông tin và ghi nhớ có ý nghĩa. Khi trẻ ghi nhớ không chính xác rồi tưởng tượng và nói theo những gì trẻ nghĩ một cách ngây thơ, hãy để trẻ tiếp tục! Dù trẻ kể lại nội dung không “nguyên bản” nhưng đây là lúc năng lực sáng tạo của trẻ được phát huy. Thậm chí việc khen ngợi, khuyến khích trẻ sáng tạo còn được xem cần thiết để trẻ tự tin thể hiện bản thân mình.

5. Tạo thói quen đọc sách mỗi ngày

Đối với trẻ, ý thức được việc đọc sách là quan trọng, thực tế vẫn còn là một điều quá sức. Bố mẹ cần giúp trẻ hình thành thói quen bằng cách lặp đi lặp lại việc này như một nội dung sinh hoạt chính trong ngày. Hãy để trẻ quen với việc đọc sách cũng như việc ăn, uống thường kỳ. Bố mẹ cần chọn một khoảng thời gian cố định trong ngày để nói chuyện với trẻ và đọc sách cho trẻ nghe.

Bố mẹ cũng nên trang bị những chiếc kệ hoặc tủ sách phù hợp với chiều cao con, dạy con cất sách đúng chỗ, giữ gìn sách cẩn thận. Cùng trẻ sưu tầm những quyển sách khác nhau để bổ sung vào kho tàng tri thức của trẻ. Thỉnh thoảng, bố mẹ có thể gợi ý “Hôm nay, con có thể đọc một quyển sách nào mà con yêu thích cho bố/mẹ nghe không?”.

PRU - Tương Lai Tươi Sáng

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

.
.
.
.